Syllabus_2016-17 - 6o Εξάμηνο
 
Τίτλος μαθήματος:
Παγκόσμιο Αγροδιατροφικό Σύστημα και Διατροφικές Αλυσίδες
Εξάμηνο:
Πέμπτο (5ο)
Υπεύθυνος Καθηγητής:
Γεώργιος Κ. Βάσιος (Διδάσκων βάση ΠΔ 407/80)
Διδάσκοντες:
Γεώργιος Κ. Βάσιος
Προαπαιτούμενα Μαθήματα:
Βιοποικιλότητα - Βιοτικοί Πόροι
Μαθησιακοί Στόχοι:
Μελέτη του πολυλειτουργικού ρόλου των αγροοικοσυστημάτων μέσα στο σύνθετο οικολογικό και κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε κατά την 3η Γεωργική Επανάσταση και μετέπειτα. Η ύλη οργανώνεται σε τρεις βασικούς άξονες (επίπεδα) που αφορούν (α) τις τροφικές αλυσίδες, (β) τις μορφές καλλιεργητικών και γεωργικών συστημάτων παραγωγής και (γ) το αγροδιατροφικό σύστημα σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο. Οι επιμέρους μαθησιακοί στόχοι περιλαμβάνουν:
-    Γνώση (α) των βασικών χαρακτηριστικών των αγροοικοσυστημάτων, μέσω της συστημικής ανάλυσης των εισροών/εκροών τους, (β) των διαφορετικών μεθόδων διαχείρισης των αγροοικοσυστημάτων, μέσω της μελέτης των μορφών συμβατικής και αειφόρου γεωργίας, καθώς και (γ) των επιμέρους ενοτήτων του πολυλειτουργικού ρόλου των αγροοικοσυστημάτων, με έμφαση στη συμβολής τους στο αγροδιατροφικό σύστημα και τη διατροφή.
-    Κατανόηση του ρόλου (α) των κύκλων των θρεπτικών στη γεωργική παραγωγή, (β) των γεωργικών πρακτικών και της χρήσης των αγροχημικών στην επιβάρυνση του περιβάλλοντος και (γ) του διεθνούς οικονομικού, πολιτικού και θεσμικού πλαισίου στη διαμόρφωση του αγροδιατροφικού συστήματος.
-    Αντίληψη της πολυδιάστατης λειτουργίας των αγροοικοσυστημάτων και του κρίσιμου ρόλου τους στη διαμόρφωση και διαχείριση του αγροτικού χώρου, καθώς και στην οικονομική ανάπτυξη σε διαφορετικές βιοκλιματικές ζώνες (τροπικός, Μεσόγειος, ερημικές και ψυχρές περιοχές).
Περιγραφή Ύλης μαθήματος (θεωρία):
Στα πλαίσια του μαθήματος δίνονται εβδομαδιαίες διαλέξεις που περιλαμβάνουν:
1) Περιγραφή της δομής του μαθήματος. Εισαγωγικές έννοιες και ορισμοί. Ανάθεση εργασιών, οδηγίες και χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης τους.
2) Η έννοια του αγροοικοσυστήματος. Ταξινόμηση, πηγές και οικολογικές λειτουργίες αγροοικοσυστημάτων. Σύγκριση με φυσικά οικοσυστήματα. Τροφικές αλυσίδες και βιοσυσσώρευση.
3) Συστημική ανάλυση εισροών/εκροών. Μέθοδοι και εργαλεία συστημικής ανάλυσης (γνωριμία με λογισμικό Stella). Ανάλυση των κύκλων των θρεπτικών (νερού, άνθρακα, αζώτου, φωσφόρου και θείου).
4) Εξέλιξη των γεωργικών συστημάτων και οι γεωργικές επαναστάσεις. Τα χαρακτηριστικά της 3ης Γεωργικής Επανάστασης (μηχανοποίηση, εκμηχάνιση, λίπανση και εξειδίκευση) και σημασία της στην οικονομική ανάπτυξη (συμπληρωματική δραστηριότητα: προβολή 1ου ντοκιμαντέρ).
5) Οι ιδιομορφίες της αγροτικής παραγωγής και ο πολυλειτουργικός ρόλος της γεωργίας. Δημιουργία και διαχείριση των αγροτικών πεδίων της Μεσογείου και των ερημικών περιοχών.
6) Δημιουργία και διαχείριση των αγροτικών πεδίων σε τροπικούς και ψυχρές περιοχές (καλλιεργητικά συστήματα και γεωργικά συστήματα παραγωγής).
7) Οικοσυστημικές υπηρεσίες του αγροτικού χώρου και ο ρόλος τους στην ποιότητα της ανθρώπινης ζωής (ευ ζην). Ο αγροτικός τομέας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα και η συμβολή της αγροτικής πολιτικής και των αγροπεριβαλλοντικών μέτρων της Κ.Α.Π. στη διαχείριση του αγροτικού χώρου.
8) Ολοκληρωμένη διαχείριση αγροτικών συστημάτων. Ανάλυση του κοινωνικο-οικονομικού και οικολογικού πλαισίου του αγροτικού χώρου.
9) Επιβάρυνση του περιβάλλοντος από την εφαρμογή συμβατικών γεωργικών πρακτικών και τη χρήση αγροχημικών.
10) Μορφές αειφόρου γεωργίας (βιολογική και βιοδυναμική γεωργία, ολοκληρωμένη διαχείριση και φυσική καλλιέργεια) (συμπληρωματική δραστηριότητα: προβολή 2ου ντοκιμαντέρ).
11) Το παγκόσμιο αγρο(δια)τροφικό σύστημα (πολυεθνικές εταιρείες, Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, εναλλακτικές τάσεις και κινήματα).
12) Παγκόσμια επισιτιστική κρίση και σύγχρονες τάσεις διαχείρισης των αγροοικοσυστημάτων για την αντιμετώπιση της (γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα, λειτουργικά τρόφιμα και οικολογική αγροτική διαχείριση).
13) Παρουσίαση εργασιών και κατάθεση αναφοράς με μορφή επιστημονικού άρθρου.
Θεωρία - Διαλέξεις
(ώρες / εβδομάδα):
3
Φροντιστήρια - Εργαστήρια (ώρες / εβδομάδα):
2
Σύνολο                               (ώρες /
εβδομάδα):
5
Διδακτικές Μονάδες:
4
Πιστωτικές μονάδες (ECTS):
5
Αξιολόγηση – Βαθμολόγηση:
Τελική γραπτή εξέταση (70%)
Εργασία (30%)
Σημειώσεις Διδάσκοντος:
Παρουσιάσεις/Σημειώσεις διαλέξεων και συμπληρωματικό εκπαιδευτικό υλικό (χρήση της διαδικτυακής πλατφόρμας https://eclass.aegean.gr/).
Βασικό Σύγγραμμα
1) Πολυράκης Γ.Θ. (2003) Περιβαλλοντική Γεωργία. Εκδόσεις Ψυχάλου, Αθήνα, ISBN: 9608336112, 464 σελ. (Eudoxus ID: 12593)
2) Νικολαΐδης E. (2010) Γεωργία, περιβάλλον, διατροφή: Η ελληνική γεωργία στο παγκόσμιο αγροτροφικό σύστημα. Εκδόσεις Παπαζήσης, Αθήνα, ISBN: 9789600224238, 243 σελ. (Eudoxus ID: 29492)
3) Μαζουαγιέ Μ., Ρουντάρ Λ. (2005) Ιστορία των γεωργιών του κόσμου. Εκδόσεις Εξάντας, Αθήνα, ISBN: 9602566248, 610 σελ. (Eudoxus ID: 5724)

Βιβλιογραφία:
- Millennium Ecosystem Assessment (2005) Ecosystems and human well-being: synthesis. Island Press, Washingtion. DC, ISBN: 1597260401, 155 p.
- Collins W.W., Qualset C.O. (1998) Biodiversity in agroecosystems. CRC Press - Taylor & Francis, ISBN: 9781420049244, 352 p.
- Giampietro M. (2003) Multi-scale integrated analysis of agroecosystems. CRC Press - Taylor & Francis, ISBN: 9780849310676, 472 p.
- Newton P.C.D., Carran R.A., Edwards G.R., Niklaus P.A. (eds) (2006) Agroecosystems in a changing climate. CRC Press - Taylor & Francis, ISBN: 9780849320880, 364 p.
- Μπρωντέλ Φ., Κοαρέλλι Φ., Αιμάρ Μ. (1990) Η μεσόγειος: ο χώρος και η ιστορία. Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα, ISBN: 9789602210154, 205 σελ.
- Μαραβέγιας Ν. (επιμέλεια) (2008) Η μεσογειακή γεωργία στη δίνη της παγκοσμιοποίησης. Εκδόσεις Παπαζήση - Ίδρυμα Μεσογειακών Μελετών, Αθήνα, ISBN 9789600222463, 89 σελ.
Ιστότοποι:

- Millennium Ecosystem Assessment: http://www.millenniumassessment.org 
- Eco-Agriculture Partners: http://ecoagriculture.org 
- Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO): http://www.fao.org 
- Agriculture and Rural Development of European Commission: http://ec.europa.eu/agriculture/ 
- Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων της Ελλάδας: http://www.minagric.gr 
- World Trade Organization (WTO): http://www.wto.org 
- World Health Organization (WHO): http://www.who.int 
- World Food Programme (WFP): http://www.wfp.org

 

Πρόσφατες Ανακοινωσεις

Εκλογές Μονιμοποιήσεις Καθηγητών

Είσαι Πρωτοετής;

Είσαι Πρωτοετής;

Γραφείο Διασύνδεσης

 

e- δια βίου ΜΑΘΗΣΗ