Syllabus_2016-17 - 1o Εξάμηνο
 
Τίτλος μαθήματος:
ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ
Εξάμηνο:
Πρώτο (1ο)
Υπεύθυνος Καθηγητής:
Γκιαούρης Ευστάθιος, Επίκουρος Καθηγητής
Διδάσκοντες:
Γκιαούρης Ευστάθιος
Βοηθοί:
 
Μαθησιακοί Στόχοι:
Σκοπός αυτού του μαθήματος είναι να παρουσιάσει στους φοιτητές τα πιο βασικά θέματα της βιολογίας ενός κυττάρου. Έτσι, το μάθημα αυτό παρέχει τις βάσεις για την κατανόηση, σε μοριακό επίπεδο, των διαφορών ανάμεσα στα προκαρυωτικά και στα ευκαρυωτικά κύτταρα, τη γνώση για τα διάφορα οργανίδια  και ενδοκυττάρια διαμερίσματα ενός ευκαρυωτικού κυττάρου (πυρήνας, ενδοπλασματικό δίκτυο, σύμπλεγμα Golgi, μιτοχόνδρια κτλ) και τη λειτουργία του καθενός, τη γνώση για τα κοινά μακρομόρια (νουκλεϊκά οξέα, πρωτεΐνες, σάκχαρα και λιπίδια) που απαντώνται σε όλους τους τύπους των κυττάρων, τη δομή και τo βιολογικό ρόλο των νουκλεϊκών οξέων (DNA, RNA), τα χρωμοσώματα και τον κυτταρικό κύκλο, τους μηχανισμούς για την ακριβή αντιγραφή των γενετικών πληροφοριών και το σύστημα επιδιόρθωσης των λαθών στο DNA, τη ροή των γενετικών πληροφοριών (μεταγραφή, μετάφραση και πρωτεϊνοσύνθεση), τη δομή της λιπιδικής διπλοστοιβάδας των κυτταρικών μεμβρανών και τον τρόπο λειτουργίας των μεμβρανών (διαπερατότητα), τις βασικές αρχές του κυτταρικού μεταβολισμού, τη δομή και τη λειτουργία των μιτοχονδρίων και την παραγωγή ενέργειας κατά την οξειδωτική φωσφορυλίωση, τη δομή και τη λειτουργία των χλωροπλαστών και την παραγωγή ενέργειας κατά τη φωτοσύνθεση, τα ενδοκυττάρια οργανίδια που περιβάλλονται από μεμβράνες (ενδοπλασματικό δίκτυο, σύμπλεγμα Golgi) και τους μηχανισμούς διαλογής και μεταφοράς των πρωτεϊνών μεταξύ των οργανιδίων, τους μηχανισμούς κυτταρικής έκκρισης και ενδοκυττάρωσης, και τέλος την κυτταρική επικοινωνία (σηματοδότηση).
Οι εργαστηριακές ασκήσεις διαπραγματεύονται μερικές βασικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται σ’ ένα σύγχρονο εργαστήριο βιολογίας και αποσκοπούν στην εξοικείωση των φοιτητών τόσο με το θεωρητικό υπόβαθρο, όσο και με το πρακτικό μέρος των τεχνικών αυτών. Στις τεχνικές αυτές περιλαμβάνονται: η παρατήρηση των κυττάρων στο οπτικό μικροσκόπιο, η κλασμάτωση των κυττάρων με σκοπό την εξαγωγή και παραλαβή των περιεχόμενων μακρομορίων και οργανιδίων (ομογενοποίηση, λύση και φυγοκέντρηση), η ηλεκτροφόρηση των πρωτεϊνών, η φασματοφωτομετρία, η απομόνωση του DNA και τέλος η αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR).
Περιγραφή Ύλης μαθήματος (θεωρία):
  1. Εισαγωγή στα κύτταρα (μοριακή οργάνωση κυττάρων, προκαρυωτικό και ευκαρυωτικό κύτταρο)
  2. Χημική σύσταση των κυττάρων (χημικοί δεσμοί, μόρια και μακρομόρια κυττάρων)
  3. Δομή και λειτουργία πρωτεϊνών
  4. Δομή και βιολογικός ρόλος νουκλεϊκών οξέων (DNA, RNA), χρωμοσώματα, κυτταρικός κύκλος
  5. Μηχανισμοί αντιγραφής και επιδιόρθωσης του DNA
  6. H ροή των γενετικών πληροφοριών (από το DNA στις πρωτεΐνες: πως διαβάζουν τα κύτταρα το γονιδίωμα)
  7. Δομή των μεμβρανών και μεμβρανική μεταφορά
  8. Βασικές αρχές κυτταρικού μεταβολισμού. Παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια και στους χλωροπλάστες (οξειδωτική φωσφορυλίωση και φωτοφωσφορυλίωση)
  9. Ενδοκυττάρια μεμβρανικά συστήματα (ενδοπλασματικό δίκτυο, σύμπλεγμα Golgi), διαλογή και μεταφορά πρωτεϊνών, κυτταρική έκκριση και ενδοκυττάρωση
  10. Κυτταρική επικοινωνία
Περιγραφή Ύλης εργαστηρίου:
  1. Παρατήρηση φυτικών κυττάρων στο οπτικό μικροσκόπιο
  2. Φυγοκέντρηση εναιωρήματος κυττάρων ζυμομύκητα, παραλαβή των κυττάρων και λύση αυτών για την παραλαβή του DNA
  3. Μετουσίωση πρωτεϊνών (υψηλή θερμοκρασία, χαμηλό pH)
  4. Απομόνωση μυοσίνης από σκελετικούς μυς μοσχαριού
  5. Φασματοφωτομετρία και ποσοτικός προσδιορισμός πρωτεϊνών με τη μέθοδο του  Bradford
  6. Απομόνωση νουκλεϊκών οξέων (DNA, RNA) από φυτικά κύτταρα
  7. Πολλαπλασιασμός γονιδίων ζυμομύκητα μέσω αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR) και ηλεκτροφόρηση προϊόντων (DNA) σε πηκτή αγαρόζης
Θεωρία - Διαλέξεις
(ώρες / εβδομάδα):
3
Φροντιστήρια -
Εργαστήρια
(ώρες / εβδομάδα):
2
Σύνολο                               (ώρες /
εβδομάδα):
5
Διδακτικές Μονάδες:
4
Πιστωτικές μονάδες (ECTS):
6
Αξιολόγηση – Βαθμολόγηση:
Η αξιολόγηση των φοιτητών γίνεται μέσω γραπτών τελικών εξετάσεων. Η επίδοση των φοιτητών σε γραπτές εργασίες και το συνολικό «ενδιαφέρον» τους για το μάθημα επίσης αξιολογούνται. Όσον αφορά τις τελικές γραπτές εξετάσεις, η ύλη του εργαστηρίου εξετάζεται ανεξάρτητα από τη θεωρία του μαθήματος και o βαθμός αυτής συμμετέχεί κατά 30% στον τελικό βαθμό. Απαιτείται βαθμός >=5 τόσο στη θεωρία, όσο και στο εργαστήριο, ώστε ένας φοιτητής να «περάσει» το μάθημα. Αν κάποιος επιτύχει στο ένα από τα δύο, τότε την επόμενη φορά εξετάζεται μόνο σ’ αυτό που απέτυχε.
 
Εναλλακτικά, για την εξέταση της θεωρίας, υπάρχει η δυνατότητα ο φοιτητής να δώσει μια γραπτή πρόοδο (περίπου στο μέσο του εξαμήνου), η οποία προσμετράται κατά 50% στον τελικό βαθμό της θεωρίας. Το υπόλοιπο 50% λαμβάνεται από τη γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου (η οποία περιλαμβάνει την ύλη που δεν εξετάστηκε στην πρόοδο). Για να περάσει το τη θεωρία του μαθήματος, κάποιος φοιτητής που επέλεξε τη δυνατότητα της προόδου, πρέπει «να πιάσει» τη βάση (5) και στις 2 γραπτές εξετάσεις (πρόοδος και τελική). Αν κάποιος φοιτητής αποτύχει στην πρόοδο (ή αν ο ίδιος το επιθυμεί), εξακολουθεί να έχει τo δικαίωμα να δώσει τη γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου (που περιλαμβάνει όμως όλη τη διδαχθείσα ύλη της θεωρίας).
Σημειώσεις Διδάσκοντος:
Όλες οι σημειώσεις του διδάσκοντος (θεωρίας και εργαστηρίου) είναι διαθέσιμες στους φοιτητές υπό μορφή ηλεκτρονικών αρχείων pdf (πρόσβαση μέσω της πλατφόρμας εκμάθησης Web-CT Vista στην ιστοσελίδα: http://vista.lib.aegean.gr). Οι σημειώσεις αυτές είναι χωρισμένες κατά διαλέξεις, όπως ακριβώς και η ύλη του μαθήματος.
Βασικό Σύγγραμμα
  1. Βασικές Αρχές Κυτταρικής Βιολογίας (Τόμοι Ι & ΙΙ), Μεταφρασμένο, Επιστημονική επιμέλεια: N. Ανάγνου, Π. Παπαζαφείρη, Ι. Παπαματθαιάκης, Κ. Σταματόπουλος, Συγγραφείς: Alberts, Bray, Hopkin, Johnson, Lewis, Raff, Roberts, Walter, Ιατρικές εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης, 2η έκδοση, Έτος έκδοσης: 2006, σελ. 1038 (ISBN set: 960-399-388-3).
  2. Βιολογία (Τόμοι Ι, ΙΙ & ΙΙΙ), Μεταφρασμένο, Συγγραφείς: Campbell N.A., Reece J.B., Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1η έκδοση, Έτος Έκδοσης: 2010, σελ. ? (ISBN set: 978-960-524-305-0).
  3. Το κύτταρο: Μια μοριακή προσέγγιση (Τόμοι Ι & ΙΙ), Μεταφρασμένο, Συγγραφείς: Cooper G.M., Hausman R.E., Ακαδημαϊκές Εκδόσεις Ι. Μπάσδρα και ΣΙΑ Ο.Ε., 1η έκδοση, Έτος Έκδοσης: 2011, σελ. 1215 (ISBN set: 978-960-99895-2-7).
  4. Βιολογία Κυττάρου, Συγγραφείς: Λ.Χ. Μαργαρίτης, Β.Κ. Γαλανόπουλος, Κ.Ε. Κεραμάρης, Ε.Σ. Μαρίνος, Ι.Σ. Παπασιδέρη, Δ.Ι. Στραβοπόδης, Ι.Π. Τρουγκάκος, Ιατρικές Εκδόσεις Λίτσας, 4η έκδοση, Έτος έκδοσης: 2008, σελ. 997 (ISBN: 960-372-077-1).
  5. Βιολογία Κυττάρου: Μοριακή Προσέγγιση, Συγγραφείς: Β. Μαρμαράς και Μ. Λαμπροπούλου-Μαρμαρά, Εκδόσεις Typorama, 5η έκδοση, Έτος έκδοσης: 2005, σελ. 455 (ISBN: 960-7620-13-5).
Βιβλιογραφία:
  1. Molecular Biology of the Cell, Alberts B., Johnson A., Lewis J., Raff M. Roberts K., Walter P., Garland Science, Taylor and Francis Group, 5th edition, 2007, p. 1392 (ISBN: 978-0815341062).
  2. Essential Cell Biology, Alberts B., Bray D., Hopkin K., Johnson A.D., Lewis J., Raff M., Roberts K., Walter P., Johnson A., Garland Science, Taylor and Francis Group, 3rd edition, 2009, p. 860 (ISBN: 978-0815341291).
  3. Molecular Cell Biology, Lodish H., Berk A., Kaiser C.A., Krieger M., Scott M.P., Bretscher A., Ploegh H., Matsudaira P., W.H. Freeman, 6th edition, 2007, p. 973 (ISBN: 978-0716776017).
  4. The Word of the Cell, Becker W.M., Kleinsmith L.J., Hardin J., Bertoni G.P., Benjamin Cummings, 7th edition, 2008, p. 912 (ISBN: 978-0805393934).
  5. Molecular Biology, Weaver R., McGraw-Hill Science, 4th edition, 2007, p. 890 (ISBN: 978-0073319940).
  6. The Cell: A Molecular Approach, Cooper G.M., Hausman R.E., ASM Press, Sinauer Associates Inc., 5th edition, 2009, p. 765 (ISBN: 978-0878933006).
  7. Molecular Biology: Genes to Proteins, Tropp B.E., Jones and Bartlett Publishers, 3rd edition, 2007, p. 1000 (ISBN: 978-0763709167).
  8. Fundamental Molecular Biology, Allison L.A., Wiley-Blackwell, 1st edition, 2007, p. 752 (ISBN: 978-1405103794).
  9. Cell and Molecular Biology: Concepts and Experiments, Karp G., Wiley, 6th edition, 2009, p. 832 (ISBN: 978-0470483374).
  10. Cell Biology: A Short Course, Bolsover S.R., Hyams J.S., Shephard E.A., White H.A., Wiedemann C.G., Wiley-Liss, 2nd edition, 2003, p. 552 (ISBN: 978-0471263937).
  11. Molecular and Cell Biology for Dummies, Fester Kratz R., Wiley, 1st edition, 2009, p. 384 (ISBN: 978-0470430668).
Ιστότοποι:
On-line dictionary, encyclopedia and much more.
 
The internet encyclopedia of science.
 
An on-line biology book.
 
Cell and molecular biology on-line.
 
An on-line interactive resource for learning biology.
 
Answer to all your biological questions.
 
Encyclopedia of life.
 
Genetic science learning center, The University of Utah.
 
DNA from the beginning.
 
National Center for Biotechnology Information (NCBI), National Institute of Health (NIH), USA.

 

 

 

 

Εκλογές Μονιμοποιήσεις Καθηγητών

Είσαι Πρωτοετής;

Είσαι Πρωτοετής;

Οι πρωτοετείς προπτυχιακοί φοιτητές/τριές που έχουν εγγραφεί και ταυτοποιηθεί το ακαδημαϊκό έτος 2017-2018, και δεν έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο, μπορούν να εξυπηρετηθούν από στην Βιβλιοθήκη του τμήματος Επιστήμης Τροφίμων και διατροφής, προκειμένου να κάνουν αίτηση για πάσο καθημερινά κατά τις ώρες 12:00μ.μ. έως 14:00

Γραφείο Διασύνδεσης

 

e- δια βίου ΜΑΘΗΣΗ