Syllabus_2016-17 - 3o Εξάμηνο
 
Τίτλος μαθήματος:
ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
Εξάμηνο:
Τέταρτο (4ο)
Υπεύθυνος Καθηγητής:
Κουτελιδάκης Αντώνιος (Διδάσκων βάση ΠΔ 407/80)
Διδάσκοντες:
Κουτελιδάκης Αντώνιος
Βοηθοί:
-
Μαθησιακοί Στόχοι:
Στόχος του μαθήματος είναι να προσεγγίσει την επιστήμη της διατροφής μέσα από μια ανθρωπολογική και ιστορική προσέγγιση, αναδεικνύοντας την τροφική επιλογή ως αποτέλεσμα όχι μόνο φυσιολογικών, αλλά και κοινωνικών, οικονομικών, πολιτισμικών και πολιτικών παραγόντων και μηχανισμών.
Περιγραφή Ύλης μαθήματος (θεωρία):
Τροφική επιλογή: Βιολογικοί και πολιτισμικοί παράγοντες στη διαμόρφωση των τροφικών αρεσκειών και αποστροφών. Προσωπική επιλογή, οικειότητα, διαθεσιμότητα τροφής, εκμάθηση της καλής γεύσης. Θεωρητικές προσεγγίσεις για την ερμηνεία της τροφικής επιλογής: Φονκτιοναλισμός, στρουκουραλιμσός, οικολογική προσέγγιση. Ο ρόλος της διατροφής στην πυραμίδα των ανθρώπινων αναγκών του Maslow. Η διατροφή του ανθρώπου στην πορεία εξέλιξής του: Σημαντικότεροι σταθμοί στην ιστορία της ανθρώπινης διατροφής: φωτιά, γεωργία, κτηνοτροφία, βιομηχανία και τεχνολογία, επιστημονική εξέλιξη. Η διατροφή του παλαιολιθικού ανθρώπου. Η διατροφή κατά την αρχαιότητα. Η διατροφή κατά τη βιομηχανική επανάσταση. Ο ρόλος της διατροφής στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους (διαμόρφωση αναστήματος και εγκεφάλου). Διατροφικές συνήθειες ανά τον κόσμο: ο ρόλος της θρησκείας στη διαμόρφωση των διαιτητικών κανόνων. Διατροφικοί κανόνες και απαγορεύσεις στον ιουδαϊσμό, τον ισλαμισμό, τον χριστιανισμό, το βουδισμό και τον ινδουισμό. Οι νηστείες στην ορθόδοξη χριστιανική πίστη. Το ραμαζάνι στον ισλαμισμό. Η ιερή αγελάδα στον Ινδουισμό. Ιδιόμορφες διατροφικές συνήθειες και πιθανές ερμηνείες τους υπό το πρίσμα της οικολογίας και της κουλτούρας. Ιστορία των τροφίμων και ο ρόλος τους στη διατροφή του ανθρώπου μέχρι σήμερα. Διατροφικές κρίσεις: πείνα, λοιμός, μετανάστευση σε περιβάλλον με διαφορετική διατροφική κουλτούρα, διατροφική μετάβαση στις αναπτυσσόμενες κοινωνίες, γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα, χημικά λιπάσματα, πρόσθετα τροφίμων. Σύγχρονες πολιτικές διατροφής και η επίπτωσή τους στη διαμόρφωση των διατροφικών επιλογών. Ο ρόλος της βιομηχανίας. Ανθρωπολογική προσέγγιση της επικράτησης των νοσημάτων φθοράς στις σύγχρονες κοινωνίες, με έμφαση στην παχυσαρκία.
Περιγραφή Ύλης εργαστηρίου:
-
Θεωρία - Διαλέξεις
(ώρες / εβδομάδα):
3
Φροντιστήρια - Εργαστήρια
(ώρες / εβδομάδα):
-
Σύνολο                               (ώρες /
εβδομάδα):
3
Διδακτικές Μονάδες:
3
Πιστωτικές μονάδες (ECTS):
4
Αξιολόγηση – Βαθμολόγηση:
Η αξιολόγηση του μαθήματος γίνεται μέσω τελικής εξέτασης και μέσω αξιολόγησης ομαδικής εργασίας. Στόχος της εργασίας είναι η αναζήτηση από τους φοιτητές δεδομένων και πληροφοριών σε ένα από τα αντικείμενα του μαθήματος και η παρουσιάσή τους στα πλαίσια του μαθήματος. Η συμμετοχή της γραπτής εξέτασης στην τελική βαθμολογία είναι 70% και της αξιολόγησης της εργασίας 30%. Και οι δύο βαθμοί (γραπτή εξέταση και αξιολόγηση εργασίας) θα πρέπει να είναι προβιβάσιμοι (μεγαλύτεροι ή ίσοι του 5.0/10.0).
Σημειώσεις Διδάσκοντος:
Όλες οι σημειώσεις του διδάσκοντος (θεωρίας και εργαστηρίου) είναι διαθέσιμες στους φοιτητές υπό μορφή ηλεκτρονικών αρχείων pdf (πρόσβαση μέσω της πλατφόρμας e-class). Οι σημειώσεις της θεωρίας είναι χωρισμένες κατά κεφάλαια, όπως ακριβώς και η ύλη του μαθήματος.
Βασικό Σύγγραμμα
 
  1. Ανθρωπολογία της Διατροφής, Συγγραφέας: Α.-Λ. Ματάλα, Εκδόσεις Παπαζήσης, Έτος έκδοσης: 2008, (ISBN: 960-02-2224-Χ).
  2. Ιστορία της Διατροφής. Προσεγγίσεις της Σύγχρονης Ιστοριογραφίας, Συγγραφέας: F. Braundel, M. Marc, O. Murray, Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού – Μνήμων, Έτος Έκδοσης: 1998, (ISBN: 960-7089-15-4).
 
Βιβλιογραφία:
  1. Culture, People, Nature: an introduction to general anthropology, Harris, M., Allyn & Bacon, 7th edition, 1997, (ISBN-10: 0673990931).
  2. Food Politics, Nestle, M., University of California Press, 2nd Edition, 2007, (ISBN-10: 0520254031).
  3. The sociology of food: eating, diet and culture, Mennel, S.J., Murcott, A., van Otterllo, A.H., SAGE publications, 2nd Edition, 1993, (ISBN-10: 0803988389).
  4. The Mediterranean Diet: Constituents and Health Promotion, Matalas, A.-L., Zampelas, A., Stavrinos, V., CRC Press, 1st Edition, 2001, (ISBN-10: 0849301106).
  5. Cows, Pigs, Wars and Witches: The riddles of culture, Harris, M., Vintage, 1989, (ISBN-10: 0679724680).
  6. Feasts, Fasts, Famine: Food for thought, Caplan, P., Berg Publishers, 1994, (ISBN-10: 0854963847)
  7. Πείνα και αφθονία στην Ευρώπη, Montanari, M., Ελληνικά Γράμματα, 1997, (ISBN: 9789603443063)
Ιστότοποι:
Βιβλιογραφία και ιστορία των εθνικών κουζίνων
 
SIRC's Timeline of Dietary advice
Διαιτητικές συστάσεις στη διάρκεια της ιστορίας του ανθρώπου: απόψεις, πεποιθήσεις και επιστημονική πρόοδος (Η ιστοσελίδα βασίζεται στο βιβλίο Cambridge World History of Food. Cambridge University Press, 2000)
 
Encyclopedia of Food and Culture (3 Τόμοι) Katz and Weaver, Scribner, 2003.
 
Τροφή στα Μεσαιωνικά Χρόνια
 
Τροφή στα Μεσαιωνικά Χρόνια στην Αγγλία
 
(The) Cambridge World History of Food (2-Τόμοι) edited by Kenneth F. Kiple, K.C. Ornelas Cambridge University Press, 2000

 

 

 

Πρόσφατες Ανακοινωσεις

Εκλογές Μονιμοποιήσεις Καθηγητών

Είσαι Πρωτοετής;

Είσαι Πρωτοετής;

Γραφείο Διασύνδεσης

 

e- δια βίου ΜΑΘΗΣΗ